Data & AI bij de overheid is een groeimarkt, maar wel een met eigen spelregels. Waar bedrijven snel kunnen experimenteren met nieuwe technologie, werken gemeenten en provincies met strenge privacy-eisen, legacy systemen en besluitvormingsprocessen die tijd kosten. De BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) en AVG bepalen wat je wel en niet mag met data – en dat is meer dan in het bedrijfsleven.
Toch investeert de overheid fors in datagedreven werken. Gemeenten willen hun dienstverlening verbeteren met voorspellende modellen, dashboards voor raadsleden opleveren en hun data op orde brengen. Die opdrachten komen zelden via LinkedIn. Ze worden uitgezet via inhuurdesks en marktplaatsen. TenTalent verzamelt deze opdrachten dagelijks en bundelt ze op één plek. Zet een jobalert aan en je ontvangt nieuwe ZZP data & AI opdrachten direct in je inbox.
Welke data & AI opdrachten zijn er bij de overheid?
Het datavak bij gemeenten is breder dan je misschien denkt. Dit zijn de rollen die we het vaakst voorbij zien komen:
Data Analist – Je analyseert data uit bronsystemen, maakt rapportages en ondersteunt bij besluitvorming. Bij gemeenten werk je vaak met data uit het sociaal domein, burgerzaken of financiën. De kunst is om uit systemen als Centric, PinkRoccade of Suite4Werk bruikbare inzichten te halen – en die te vertalen naar taal die een wethouder begrijpt.
BI Specialist / Power BI Developer – Je bouwt dashboards en rapportages voor management en bestuur. Power BI is bij de meeste gemeenten de standaard, al zie je ook Tableau en QlikView. Je maakt de P&C-cyclus inzichtelijk, bouwt dashboards voor het sociaal domein of visualiseert de voortgang van grote projecten. Kennis van datawarehousing en het gemeentelijk applicatielandschap is essentieel.
Data Engineer – Je ontwerpt en bouwt data-infrastructuur: ETL-pipelines, datawarehouses en koppelingen tussen systemen. Bij de overheid betekent dat vaak werken met verouderde bronsystemen en strikte beveiligingseisen. Azure is dominant, maar je moet ook kunnen werken met on-premise oplossingen.
Data Scientist – Je ontwikkelt voorspellende modellen en analyseert patronen in data. Bij gemeenten denk je aan fraudedetectie in het sociaal domein, voorspelling van uitval bij jeugdhulp of optimalisatie van handhaving. De AVG legt beperkingen op – je moet kunnen uitleggen hoe je model werkt en waarom het geen discriminerende effecten heeft.
AI Specialist / Machine Learning Engineer – De overheid experimenteert voorzichtig met AI: chatbots voor burgervragen, automatische documentverwerking of procesoptimalisatie. Je implementeert modellen, zorgt voor uitlegbaarheid en houdt rekening met ethische richtlijnen. Dit is een groeiende markt, maar de volumes zijn nog beperkt vergeleken met het bedrijfsleven.
Informatieanalist – Je brengt informatiebehoeften in kaart, ontwerpt datamodellen en zorgt dat systemen op elkaar aansluiten. Bij gemeenten werk je vaak aan de implementatie van nieuwe zaaksystemen of de transitie naar Common Ground. Je bent de brug tussen business en techniek.
Wat kun je verdienen als ZZP data professional?
Tarieven in data & AI zijn relatief hoog door de schaarste op de markt:
Data Analist: €70 - €100 per uur. Ervaring met overheids-specifieke systemen en het vertalen van data naar bestuurlijke informatie maakt je waardevoller.
BI Specialist: €80 - €115 per uur. Power BI-experts met ervaring in de P&C-cyclus of het sociaal domein zitten aan de bovenkant.
Data Engineer: €90 - €130 per uur. Azure-kennis is vrijwel standaard. Ervaring met het gemeentelijk applicatielandschap is een plus.
Data Scientist: €100 - €140 per uur. Specialisten die kunnen uitleggen hoe hun modellen werken én rekening houden met privacy zijn schaars.
AI/ML Specialist: €110 - €150 per uur. De hoogste tarieven, maar ook de meeste concurrentie met het bedrijfsleven.
Let op: de overheid werkt vaak met raamcontracten en maximumtarieven. Informeer vooraf naar de bandbreedte.
Tips om aan de slag te gaan
Ken de BIO en AVG – De Baseline Informatiebeveiliging Overheid bepaalt hoe gemeenten met data omgaan. Weet wat je wel en niet mag, hoe je DPIA's uitvoert en wanneer je de FG moet betrekken. Opdrachtgevers verwachten dat je dit snapt.
Leer het applicatielandschap kennen – Gemeenten werken met leveranciers als Centric, PinkRoccade en Green Valley. Ken de belangrijkste systemen en weet hoe je er data uit haalt. Die kennis is moeilijker te vinden dan een Python-certificaat.
Werk aan uitlegbaarheid – De overheid moet verantwoording afleggen. Een model dat werkt is niet genoeg – je moet kunnen uitleggen waarom het werkt en aantonen dat het eerlijk is. Dit is vooral bij AI-toepassingen cruciaal.
Stel een jobalert in – TenTalent bundelt dagelijks alle ZZP data & AI opdrachten bij gemeenten en overheid. Met een jobalert mis je geen nieuwe opdrachten.
