Adviseur Strategisch Omgevingsmanagement

De sector Gebiedsprocessen Landelijk Gebied werkt aan integrale opgaven in verschillende natuurgebieden, waaronder aan de realisatie van het Natuur Netwerk Nederland. Dit gebeurt via drie programmateams die elk meerdere gebiedsprocessen en projecten trekken.

Door ziekte is tijdelijke versterking nodig op het thema strategisch omgevingsmanagement (SOM). De nadruk ligt op advisering, strategieontwikkeling, omgevingsanalyse en ondersteuning van programmateams — niet op uitvoerende proces- of projecttaken.

Het vergroten en verbinden van natuurgebieden is belangrijk voor de biodiversiteit. Hoe groter het oppervlak van een natuurgebied, hoe sterker de natuur. De dieren en planten in dat gebied kunnen dan beter tegen verstoringen, zoals verstedelijking, industrie en landbouw. De provincie Noord-Holland vergroot en verbindt natuurgebieden door onder meer het afronden van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

De provincie heeft een zeer ambitieus pakket aan maatregelen vastgesteld waarmee binnen een aantal jaar het gehele NNN in Noord-Holland moet zijn ingericht. In de hiervoor vastgestelde Realisatiestrategie NNN staan drie speerpunten: de optimalisatie van het NNN, het grootschaliger inzetten van het instrument van volledige schadeloosstelling en het starten van gebiedsgerichte planvorming in deelgebieden.

Uitgangspunt is om gronden voor het NNN waar mogelijk op vrijwillige basis, dat wil zeggen via minnelijke overeenstemming, te verwerven. In of nabij Natura 2000-gebieden wordt tevens gewerkt op basis van een onteigeningstitel - en daarmee de mogelijkheid tot het bieden van volledige schadeloosstelling. In Natura 2000 gelden immers in Europees verband afgesproken verplichtingen om de kwaliteit van natuurgebieden te verbeteren.

De komende jaren krijgen 5 zogenoemde focusgebieden (N2000) met kwetsbare, stikstofgevoelige (moeras)natuur voorrang bij NNN-realisatie. Dat zijn de Oostelijke Vechtplassen, Polder Westzaan, Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske (IVOT), Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder en Eilandspolder.

In deze gebieden zet de provincie meer personeel in om het NNN af te ronden en wordt gewerkt o.b.v. volledige schadeloosstelling. In andere gebieden wordt minder personeel ingezet, maar ondersteunt de provincie wel initiatieven van andere organisaties om natuur te ontwikkelen. Deze gebieden noemen we buiten focusgebieden.

De sector Gebiedsprocessen Landelijk Gebied (GLG) houdt zich bezig met de NNN-realisatie en zet hiervoor drie programmateams in. Waar het ene team dit jaar actief aan de slag gaat met het voeren van grondverwervingsgesprekken in de Oostelijke Vechtplassen (het team Gooi en Vechtstreek team), treft het andere team (team Laag Holland) hiertoe de komende jaren voorbereidingen.

Het derde team van de sector (het team Ontwikkelkansen), is onder meer bezig met twee gebiedsprocessen in de Binnenduinrand (buiten focus) en werkt op basis van vrijwilligheid aan NNN-realisatie.

De sector GLG is in 2024 gestart van gebiedsprocessen in het landelijk gebied. De sector GLG is in 2024 opgericht in het licht van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en het daar aan gerelateerde Transitiefonds.

De sector GLG had de opdracht vanuit een brede, bottom-up benadering gebiedsprocessen uit te voeren in het landelijk gebied als een instrument voor de uitvoering van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). De koers is in 2024-2025 drastisch gewijzigd door het wegvallen van het NPLG, het Transitiefonds en het PPLG.

De provincie heeft inmiddels eigen middelen vrijgemaakt en er is nu sprake van een meer projectmatige benadering, gericht op NNN-realisatie.

Elk team wordt aangestuurd door een programmamanager en kent procesmanagers die, ondersteund door procesmedewerkers, een gebiedsproces of -project trekken. De sector kent een klein stafbureau en een sectormanager en diens plaatsvervanger.

De adviseur SOM werkt nauw samen met programmamanagers en procesmanagers. De opdrachtgever is de (plv.) sectormanager.

De Adviseur SOM

• Adviseert de drie programmateams over strategische keuzes in complexe gebiedsprocessen en helpt bij het duiden van belangen, dynamiek en risico’s in de omgeving .
• Brengt omgevingsanalyses, stakeholdersignalen en politieke-bestuurlijke risico’s in kaart en vertaalt deze naar handelingsperspectief voor programmamanagers.
• Draagt bij aan de verbinding tussen gebiedsprocessen, provinciale beleidslijnen en de Korte Termijn Agenda Landelijk Gebied (KTA).
• Ondersteunt de programmamanagers in het strategisch voorbereiden van overleggen, bestuurlijke momenten, samenwerkingsverbanden en positionering van de provincie.
• Signaleert trends en ontwikkelingen in de samenwerking met partners zoals gemeenten, waterschappen, terreinbeheerders en agrarische partijen.
• Adviseert over versterking van de interne samenwerking binnen GLG en over de communicatie- en participatieaanpak op strategisch niveau.
• Levert bijdragen aan gebiedsanalyses, strategiedocumenten en interbestuurlijke overleggen.
• Adviseert in het vormgeven van het omgevingsmanagement van de teams.

De SOM-adviseur neemt geen uitvoerende rol in gebiedsprocessen of projecten (zoals projectleiding, procesmanagement, trekkersrol, of uitvoering van participatie). De rol is adviserend, kaderstellend en verbindend.