Adviseurtechniek Systeemarchitect auditor

Rijkswaterstaat heeft in samenwerking met de markt standaarden voor tunnels, bruggen en sluizen ontwikkeld en geïmplementeerd. De Landelijke Tunnelstandaard (LTS) en de Landelijke Bruggen en Sluizenstandaard (LBS) – en de bijbehorende wet- en regelgeving – zijn opgesteld om eenheid te krijgen in veiligheidsnormen, -voorzieningen en softwarebesturing voor tunnels, bruggen en sluizen in het hoofdwegennet. Deze standaarden zijn van toepassing voor alle toekomstige rijkstunnels, -bruggen en -sluizen in Nederland.

Deze standaarden zijn en worden toegepast in verschillende Rijkswaterstaat tunnel aanleg-/vernieuwingsprojecten. Gegeven de grote vernieuwingsopgave ligt momenteel het zwaartepunt van de toepassing bij de vernieuwingsprojecten. Deze standaarden worden momenteel in toenemende mate toegepast in bestaande tunnels, bruggen en sluizen, zoals bij het verbeteren van de bediening en instandhouding van deze objecten.

LTS

In de LTS is het tunnelsysteem als samenstel van te leveren diensten, hierbij uit te voeren (bedrijfs)processen, organisatie, techniek en informatievoorziening beschreven en gestandaardiseerd. Ook zijn als onderdeel van de LTS werkwijzen en leidraden ontwikkeld en toegepast voor het beheerst en gestandaardiseerd aanleggen, vernieuwen en exploiteren (bedienen, beheren en onderhouden) van tunnels.

Het integraal beheer van de LTS, inclusief de ondersteuning van de gebruikers bij correct gebruik van de LTS, is gestandaardiseerd en ingericht bij GPO (afdeling IB Veiligheid en Kwaliteit). De LTS wordt actueel gehouden aan de hand van de ingerichte beheerprocessen en -organisatie. Een belangrijk onderdeel van het beheer is de advisering door het LTS Beheerteam van de tunnelprojecten en de RWS-lijnorganisatie bij de correcte toepassing van de LTS. Hiertoe voert het beheerteam onder andere (projectonafhankelijke) (peer)reviews uit op de door het tunnelproject of de lijn uitgewerkte producten (specificaties, ontwerpen, testplannen, rapporten, plannen, etc.).

LBS

In tegenstelling tot de LTS is met de LBS niet het volledig samenstel gestandaardiseerd, maar is vooral de functionaliteit voor bediening en besturing van bruggen en sluizen gestandaardiseerd. Ook zijn de werkwijzen en leidraden voor toepassing van de LBS (nog) niet uitgewerkt en gestandaardiseerd en is het (integraal) beheer van de LBS niet afdoende geborgd.

RWS heeft in 2025 een verbeterimpuls ingezet voor het verbeteren van de LBS; lees het verder aanvullen van de LBS volgens de LTS en het beter borgen van het beheer. Hiertoe wordt de LBS (nu vastgelegd in documenten) volgens een basisarchitectuur expliciet opgenomen in Sparx Enterprise Architect, zoals dit nu ook het geval is bij de LTS, en worden de documenten automatisch gegenereerd uit Sparx Enterprise Architect (EA).

Binnen de afdeling GPO IB Veiligheid en Kwaliteit is naast integraal beheer voor de LTS ook machineveiligheid, tunnelveiligheid, verificatie en validatie ondergebracht en wordt met de invulling van de rol van Lead Architect LBS een belangrijke bijdrage geleverd aan kaderbeheer voor de LBS. Met de verbeterimpuls LBS wordt de synergie tussen LTS en LBS verhoogd.

Rol

De systeemarchitect doorgrondt de complexiteit en de samenhang van de standaarden. Hij/zij verzorgt hiermee de doorontwikkeling van de LBS volgens de basisarchitectuur in lijn met de LTS en borgt daarbij de integraliteit van de standaarden, alsook bij de toepassing en het beheer (doorvoeren van wijzigingen) van de standaarden. Hierbij gaat het niet alleen om de borging van de integratie van de techniek (technische installaties (TI)), maar ook om:

• de integratie tussen TI en de besturing van de installaties (3B)
• de integratie tussen TI, 3B en MMI
• de integratie tussen TTI, 3B, MMI en de koppeling met de bediencentrales
• de integratie met het civiele deel

Daarnaast borgt hij/zij ook de integratie van deze techniek met de processen en organisatie voor bediening, bewaking en besturing vanuit de bediencentrales en voor het beheer en onderhoud van de objecten. Met andere woorden: hij/zij is samen met de overige systeemarchitecten de hoeder van de standaarden en ziet toe op de borging van de samenhang van zowel de standaarden als van de inrichting van de aan te leggen of aan te passen objecten waarin de standaarden worden toegepast.

De nadruk voor deze systeemarchitect komt te liggen bij de doorontwikkeling en toepassing van de LBS en het vergroten van de synergie tussen LTS en LBS. Dit vraagt om inzicht van de systeemarchitect in enterprise architecturen en in het opzetten, beheren en adviseren bij toepassing van gestandaardiseerde architecturen, specificaties en ontwerpen.

De systeemarchitect adviseert en ondersteunt de aanleg- en vernieuwingsprojecten en de RWS-onderdelen bij het correct toepassen van de standaarden en in het bijzonder van de LBS. Hij/zij werkt daarbij nauw samen met de adviseurs vanuit de RWS-lijnorganisatie en ondersteunt hen in hun doorontwikkeling, gericht op het steeds meer zelfstandig kunnen adviseren van projecten over de correcte toepassing van de LBS.

De systeemarchitect draagt samen met de adviseurs uit de lijnorganisatie bij aan het beheer van de LBS (en LTS) door:

• het beoordelen van ingediende wijzigingsverzoeken
• het adviseren van change- en issue boards
• en na accordering het doorvoeren van wijzigingen in de standaard in EA inclusief kwaliteitscontrole

Daarnaast voert de systeemarchitect ook in teamverband projectonafhankelijke reviews uit op het correct gebruik van de standaarden.

Verantwoordelijkheden

Het doorontwikkelen en beheren van de LBS in lijn met de LTS en het uitbrengen van specialistische adviezen met betrekking tot de correcte toepassing van de standaarden. Specifiek voor deze rol:

• Het samen met de overige systeemarchitecten doorontwikkelen van de LBS in lijn met de LTS, waaronder:
  • het vertalen en met verschillende disciplines interpreteren van de informatie in de bestaande LBS-kaderdocumenten naar een consistent architectuurmodel, waarbij de informatie op het juiste niveau geborgd wordt
  • het analyseren en demarqueren van de raakvlakken met kaders en adviseren over het beheer van deze raakvlakken vanuit het (EA-)model
  • het toepassen en beheren van het metamodel voor de LBS en voor nautische objecten in samenhang met andere architecturen op de verschillende domeinen
• Het borgen van de integraliteit van de LBS bij ontwikkeling, beheer en toepassing
• Het doorvoeren van wijzigingen in de LBS in Sparx Enterprise Architect (EA)
• Het analyseren van en adviseren over wijzigingsvoorstellen voor behandeling in het Change Advisory Board (CAB)
• Het (mede) uitbrengen van nieuwe updates van de LBS, inclusief kwaliteitscontroles en vrijgave
• Het adviseren bij projectspecifieke afwijkingen
• Het mede inhoudelijk reviewen van vraagspecificaties, ontwerpdocumenten, integratie- en testdocumenten en deelplannen
• Het ondersteunen van adviseurs van de RWS-lijnorganisatie bij projecten

Resultaten

• Upgrade van de LBS in lijn met de LTS, in het bijzonder:
  • Omzetting van de huidige LBS-structuur naar een nieuwe architectuur
  • Opstellen van onderdelen van het architectuurmodel
  • Adviezen en analyses over relaties met andere architectuurontwikkelingen binnen RWS
  • Adviezen over relaties met andere aan de LBS gerelateerde kaders
  • Ontwerpen van delen van nautische objecten binnen de scope van de LBS
  • Verbeterimpuls met zwaartepunt op architectuur
  • Adviezen bij issues en changes
  • Architectuurbeschrijving van het LBS-model
  • Beheer van de LBS in EA
  • Adviezen aan het CAB
  • Doorgevoerde aanpassingen in LBS EA conform geaccordeerde wijzigingsvoorstellen
  • Adviezen richting projecten over toepassing van het architectuurmodel en LBS
  • Reviewbevindingen op ontwerpbaselines met focus op architectuur en architectuurprincipes